Mon, 06 / 2018 9:21 am | du

Đề bài: Nêu ý kiến của anh chị về chủ đề của truyện ngắn "Hai đứa trẻ". Theo anh chị đó là câu chuyện về một ngày tàn, một phiên chợ tàn và những cuộc đời tàn tạ hay câu chuyện về niềm khát khao vươn tới một cuộc sống tốt đẹp hơn.

cảm nghĩ về truyện ngắn hai đứa trẻ

 Thời gian vẫn trôi đi và bốn mùa luôn luân chuyển. Con người chỉ xuất hiện một lần trong đời và cũng chỉ một lần ra đi mãi mãi vào cõi vĩnh hằng. Nhưng những gì là thơ, là văn, là nghệ thuật đích thực thì vẫn còn sống mãi với thời gian. Tác phẩm "Hai đứa trẻ" của nhà văn Thạch Lam là một trong số các tác phẩm như thế. Qua bao nhiêu năm nhưng truyện vẫn ám ảnh với người đọc chúng ta bởi chủ đề trong tác phẩm. Truyện là câu chuyện về một ngày tàn, một phiên chợ tàn và những cuộc đời tàn hay là câu chuyện về niềm khát khao vươn tới một cuộc sống tốt đẹp hơn? Chúng ta cùng đi sâu vào tác phẩm để thấy rõ hơn nhé !

 Khung cảnh phố huyện khi chiều xuống, đêm về, lúc chuyến tàu đi qua đều được lọc qua cái nhìn và tâm trạng của nhân vật Liên nên cũng thấm đượm cảm xúc trữ tình. Liên là cô bé nhạy cảm, hay động lòng trắc ẩn trước những biến thiên của cuộc đời. Nhà văn mở đầu truyện ngắn Hai đứa trẻ bằng những hình ảnh vào thời khắc của một ngày sắp tàn. Vào thời điểm đó, cảnh vật của phố huyện nghèo hiện ra xơ xác, tiêu điều, với những con người mỏi mệt quẩn quanh nơi phố chợ. Cùng xuất hiện với những gì tàn tạ nhất ở phố huyện đó là nhân vật Liên và An. Qua cách cảm nhận của hai tâm hồn ngây thơ ấy, mọi cảnh vật được hiện lên một cách chi tiết và chân thực nhất. Người đọc chúng ta có thể thấy, truyện trước hết là một câu chuyện về một ngày tàn, một phiên chợ tàn và những cuộc đời tàn.

 Một ngày tàn nơi đây là cảnh chiều muộn ở một vùng quê. Truyện mở đầu bằng âm thanh của tiếng trống thu không vang xa để gọi buổi chiều. Đó là âm thanh báo hiệu ngày tàn và cũng là âm thanh chấm hết một ngày đầy ánh sáng mà thay vào đó là bóng tối và nỗi buồn. Thạch Lam mở đầu truyện rất hồn hậu, rất thơ với bức tranh quê bình dị, man mác hương đồng gió nội. Trong bóng chiều nhá nhem, Liên nhìn về bãi chợ nơi những người bán hàng về muộn. Liên động lòng thương những mảnh đời cơ cực, đó chính là hình ảnh những đứa trẻ con nhà nghèo đi lại lang thang trên mặt đất nhặt nhạnh những thanh nứa, thanh tre hay những gì còn sót lại của người bán hàng. Bóng tối thật ghê gớm " tối hết cả con đường thăm thẳm ra sông, con đường qua chợ về nhà, các ngõ vào làng lại càng sẫm đen hơn nữa". Bóng tối là sự hiện thân của sự tù túng ngột ngạt, bế tắc không lối thoát. Đó là bóng tối của sự đói nghèo, lam lũ, là hình ảnh đất nước ta trước năm 1945 đầy nước mắt.

Nếu như bóng tối nuốt chửng cả phố huyện thì ánh sáng xuất hiện với một tần số cực thấp. Đó chỉ là "hột sáng", "khe ánh sáng", "đốm sáng"… Tất cả đều hiện lên thật nhỏ bé tội nghiệp "mất đi rồi lại hiện ra trong đêm tối". Và ánh sáng nhỏ nhoi, yếu ớt đó là những phận người với cuộc sống bấp bênh, trôi nổi và lụi tàn, le lói như ngọn đèn trước gió. Đó chính là chị Tý với cuộc đời cơ cực mò cua bắt ốc, tối đến cùng gánh hàng nghèo xơ xác chỉ với bát nước chè, điếu thuốc lào, thanh kẹo lạc…tất cả gia tài mưu sinh bên ngọn đèn con chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ. Bác phở Siêu với gánh phở xa xỉ, ế ẩm nhưng đêm nào cũng thấy bác dọn hàng. Rồi bác Xẩm với manh chiếu rách tả tơi cùng chiếc thau trắng trống trơn chưa một niềm hy vọng, thương lắm những tiếng đàn bác góp chuyện bật trong yên lặng. Thương bà cụ Thi đơn chiếc với tiếng cười chìm vào bóng tối… Cuộc sống phố huyện là như vậy, đơn điệu và tẻ nhạt. Đêm nào cũng như đêm nào, cứ lặp đi lặp lại với cảnh ngày tàn, phiên chợ tàn và những cuộc đời tàn.

 
cảm nghĩ về truyện ngắn hai đứa trẻ

Loading...

Điều gì có thể làm chị em Liên quên đi được thực tại này? May ra chỉ có vũ trụ là cơ hội cuối cùng để ru hai chị em vào những miền cổ tích. Nhưng đáng buồn thay, bầu trời đầy sao kia cũng không thể nào cứu vớt được hai sinh linh bé nhỏ tội nghiệp ấy. Để rồi cuối cùng chính chúng lại quay về với quang cảnh phố xung quanh mà đặc biệt là ngọn đèn con của chị Tý. Và cứ thế trong đêm tối những con người tội nghiệp ngồi chờ đợi một điều gì đó cho sự sống nghèo khổ hằng ngày của họ. Thạch Lam dường như không muốn để cho cảm giác bi kịch đè nặng lên số phận những con người nghèo khổ, bằng thái độ trân trọng, ông đã nâng đỡ cho nhân vật của mình, vực dậy những khát khao đổi đời ngay trong khoảnh khắc ánh sáng mong manh nhất. Như vậy có thể nói cảnh đợi tàu của hai đứa trẻ là một câu chuyện về niềm khát khao vươn tới cuộc sống tốt đẹp hơn.

Và đoàn tàu từ Hà Nội về đã thực sự là ước mơ và khát vọng của người dân phố huyện. Họ thức đợi chuyến tàu vì mưu sinh hay vì lí do nào khác nữa. Tất cả thao thức, đợi chờ như thể đợi chờ một phép màu sẽ đến. Họ mong bán được chút hàng để gỡ gạc cho cuộc sống ngày mai. Còn riêng hai đứa trẻ, chúng không thức đợi chuyến tàu để bán hàng mà vì lí do khác. Chúng muốn được nhìn thấy đoàn tàu phố huyện vì đoàn tàu như mang một thế giới khác đi qua đủ làm cho chúng rạo rực và ánh lên niềm vui sướng dù chỉ trong chốc lát. Vì thế, đêm nào cũng vậy, dù buồn ngủ ríu cả mắt nhưng cả hai chị em vẫn cố thức để đợi chuyến tàu. Hai chị em đứng chờ đoàn tàu từ đằng xa. Và rồi "tàu rầm rộ đi tới. Liên dắt em đứng dậy để nhìn đoàn xe vụt qua". Đây là phút giây hạnh phúc nhất mà Liên và An dường như quên hết thảy những nỗi buồn hiện tại, quên cả những đói nghèo lam lũ, ê chề đang bao vây cuộc đời họ. Đoàn tàu mang thứ ánh sáng mạnh mẽ, khác thường. Đó là ánh sáng của sự sang trọng, văn minh, khác xa với thứ ánh sáng yếu ớt, nhỏ bé nơi phố huyện. Đoàn tàu giống như một tia chớp, một ngôi sao băng rạch ngang qua bầu trời phố huyện rồi mất hút vào đêm tối nhưng ánh sáng của nó là ước mơ và khát vọng của biết bao số phận con người bé nhỏ đang mong ngóng. Đoàn tàu mang một thế giới khác đi qua, chính là khát vọng muốn được đổi đời của họ. Họ gửi theo chuyến tàu cả tâm hồn của mình, họ muốn được đến với những chân trời mới, nơi đó có ánh sáng của văn minh của no đủ. Nơi đó sẽ không còn cảnh đói nghèo lam lũ, không còn cảnh đơn điệu và buồn tẻ mà đầy ắp niềm vui. Nhưng ước mơ chỉ là ước mơ. Tất cả lại quay về với vầng sáng thân mật xung quanh ngọn đèn con chị Tý. Chấm hết cho một đêm đợi chờ trong khát vọng và kết thúc bằng nỗi buồn rưng rưng nước mắt. Cuối cùng Liên và An cũng đi vào giấc ngủ, một giấc ngủ tĩnh mịch và đầy bóng tối. Đó là sự ám ảnh về cuộc sống bế tắc, tù đọng không lối thoát mà không biết đến bao giờ chị em Liên mới có thể đổi thay. Nhưng dù sao chuyến tàu đến đã nâng cánh khiến cho tâm hồn họ được bay cao lên trong chốc lát, đến với những vùng ánh sáng. Và họ lại tiếp tục sống những ngày tiếp theo để chờ đợi chuyến tàu, chờ đón một tương lai tươi sáng. Người ta có thể thay đổi cuộc đời mình chỉ chưa hết những ước mơ.

 Qua tâm trạng của chị em Liên, Thạch Lam muốn bộc lộ những ý nghĩ kín đáo, nhẹ nhàng nhưng thấm thía biết bao cho tâm hồn người đọc. Đó là tác giả muốn bày tỏ nỗi niềm xót thương đối với những kiếp người nhỏ bé vô danh, không bao giờ biết đến ánh sáng hạnh phúc. Họ phải sống một cuộc đời tẻ nhạt vô nghĩa, tăm tối đói nghèo, buồn chán nơi phố huyện và nơi đất nước lầm than nô lệ. Qua đó tác giả đồng thời cũng muốn đánh thức lay tỉnh những tâm hồn đang uể oải, lụi tàn ngọn lửa của lòng khát khao được sống một cuộc sống có ý nghĩa hơn, khao khát được thoát ra khỏi cuộc sống tăm tối, mòn mỏi đang chôn vùi họ.

Bất kỳ một tác phẩm văn học có giá trị và sức sống lâu bền đều bắt nguồn từ cuộc sống, cuộc sống chính là mảnh đất tốt cho những trang văn được ươm mầm nảy lộc. Đọc "Hai đứa trẻ" cũng như các truyện khác của Thạch Lam, chúng ta thấy rõ điều đó. Một lần nữa, tấm lòng và niềm yêu thương của nhà văn đối với con người, nhất là những con người nghèo khổ luôn là điều làm nên sức sống vĩnh hằng của tác phẩm.

>>> XEM THÊM : 

Loading...
Bài viết cùng chuyên mục