Sun, 03 / 2018 8:38 am | du

Đề bài: Soạn bài khái quát văn học dân gian việt nam

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Câu 1.

Đặc trưng cơ bản của văn học dân gian Việt Nam

– Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng (tính truyền miệng).

+ Đây là đặc điểm khác biệt rất cơ bản giữa văn học dân gian và văn học viết.

Loading...

+ Nói truyền miệng là nói đến quá trình diễn xướng dân gian hào hứng và sinh động. Người ta có thể nói, kể, hát, diễn tác phẩm văn học dân gian.

– Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể (tính tập thể)

+ Quá trình sáng tác tập thể diễn ra như sau: Lúc đầu, một người khởi xướng, tác phẩm hình thành và được tập thể tiếp nhận, sau đó những người khác tiếp tục lưu truyền và sáng tác lại làm cho tác phẩm biến đổi dần.

Tính truyền miệng và tính tập thể là những đặc trưng cơ bản, chi phối, xuyên suốt quá trình sáng tạo và lưu truyền tác phẩm văn học dân gian, thể hiện sự gắn bó mật hiết của văn học dân gian với các sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng.


Soạn bài Khái quát văn học dân gian Việt Nam

Văn học dân gian

Câu 2.

Những thể loại trong văn học dân gian Việt Nam:

– Thần thoại: tác phẩm tự sự dân gian thường kể về các vị thần, nhằm giải thích tự nhiên, thể hiện khát vọng chinh phụ tự nhiên và phản ánh quá trình sáng tạo văn hóa của con người thời cổ đại. VD: Thần trụ trời, Nữ thần Mặt trăng…

– Sử thi: tác phẩm tự sự dân gian có quy mô lớn, sử dụng ngôn ngữ có vần, nhịp, xây dựng những hình tượng nghệ thuật hoành tráng, hào hùng để về về một hoặc nhiều biến cố lớn diễn ra trong đời sống cộng đồng của cư dân thời cổ đại. VD: Đăm Săn.

– Truyền thuyết: tác phẩm tự sự dân gian kể về sự kiện và nhân vật lịch sử theo xu hướng lí tưởng hóa, qua đó thể hiện sự ngưỡng mộ và tôn vinh của nhân dân đối với những người có công với đất nước, dân tộc hoặc cộng đồng cư dân của một vùng. VD: Con Rồng Cháu Tiên.

– Truyện cổ tích: tác phẩm tự sự dân gian mà cốt truyện và hình tượng được hư cấu có chủ đích, kể về số phận con người bình thường trong xã hội, thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan của nhân dân lao động. VD: Tích Chu, Tấm Cám…

– Truyện ngụ ngôn: tác phẩm tự sự dân gian ngắn, có kết cấu chặt chẽ, thông qua các ẩn dụ để kể về những sự việc liên quan đến con người, từ đó nêu lên những bài học kinh nghiệm về cuộc sống hoặc về triết lí nhân sinh. VD: Ếch ngồi đáy giếng.

– Truyện cười: tác phẩm tự sự dân gian ngắn, có kết cấu chặt chẽ, kết thúc bất ngờ, kể về những sự việc xấu, trái tim nhiên trong cuộc sống, có tác dụng gây cười, nhằm mục đích giải trí, phê phán. VD: Thằng tỏi

– Tục ngữ: Câu nói ngắn gọn, hàm súc. VD: Đi một ngày đàng học một sàng khôn.

– Câu đố: bài văn vần hoặc câu nói thường có vần, mô tả vật đố bằng những hình ảnh, hình tượng khác lạ để người nghe tìm lời giải. VD: Con gì trong thịt ngoài xương?

– Ca dao: lời thơ trữ tình dân gian, diễn tả thế giới nội tâm của con người.

VD: Nhà cao em cũng chẳng thèm/ Chỉ cần vàng bạc cộng thêm hạt xoàn

– Vè: tác phẩm tự sự dân gian bằng văn vần, có lối kể mộc mạc, phần lớn nói về các sự việc, sự kiện thời sự của làng, của nước. VD: Vè lá lốt

– Truyện thơ: tác phẩm tự sự dân gian bằng thơ, giàu chất trữ tình, phản ánh số phận và khát vọng của con người khi hạnh phúc lứa đôi và sự công bằng bị xã hội tước đoạt.

– Chèo: tác phẩm sân khấu dân gian, vừa ca ngợi những tấm gương đạo đức, vừa phê phán, đả kích cái xấu trong xã hội. VD: Nỗi oan Thị Kính. Phạm Công Cúc Hoa.

Câu 3.

Nội dung các giá trị của văn học dân gian Việt Nam:

– Văn học dân gian là kho tri thức vô cùng phong phú về đời sống các dân tộc. Việt Nam có 54 tộc người. Mỗi tộc người có một kho tàng văn học dân gian riêng, vì thế, vốn tri thức của toàn dân tộc vô cùng phong phú và đa dạng.

– Văn học dân gian có giá trị giáo dục sâu sắc về đạo lí làm người, góp phần hình thành những phẩm chất tốt đẹp: lòng yêu quê ương, đất nước, tinh thần bất khuất, đức kiên trung và vị tha, tính cần kiệm, óc thực tiễn,…

– Văn học dân gian có giá trị thẩm mĩ to lớn, góp phần quan trọng tạo nên bản sắc riêng cho nền văn học dân tộc. Nhiều tác phẩm đã trở thành những mâu mực về nghệ thuật để cho chúng ta học tập. Những lời ca tiếng hát ân tình ngày xưa vẫn còn làm say đắm lòng người hôm nay và cả mai sau.

>>> XEM THÊM :

Loading...
Bài viết cùng chuyên mục