Sat, 03 / 2018 3:03 am | du

Đề bài: Soạn bài Về luân lí xã hội ở nước ta của Phan Châu Trinh

TIỂU DẪN

– Phan Châu Trinh (1872 – 1926), tự Tử Cán, hiệu Tây Hồ, biệt hiệu Hi Mã, quê ở Quảng Nam.

– Ông đỗ Phó bảng năm Tân Sửu, làm quan một thời gian ngắn rồi từ quan, đi làm cách mạng.

– Năm 1908, ông bi bắt đày đi Côn Đảo.

– Năm 1925, ông về Sài Gòn, diễn thuyết được vài lần, sau đó ốm nặng rồi mất. Đám tang Phan Châu Trinh trở thành một phong trào vận động ái quốc rộng khắp cả nước.

Loading...

– Phan Châu Trinh luôn có ý thức dùng văn chương để làm cách mạng, tất cả đều thấm nhuần tư tưởng yêu nước và tinh thần dân chủ.

– Các tác phẩm chính: Đầu Pháp chính phủ thư, Tỉnh quốc hồn ca I-II, Tây Hồ thi tập…

– Về luân lí xã hội ở nước ta là một đoạn trích trong phần ba của bài Đạo đức và luân lí Đông Tây.


Soạn bài Về luân lí xã hội ở nước ta

Về luân lí xã hội ở nước ta

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Câu 1.

Cấu trúc 3 phần của đoạn trích:

– Phần 1: Từ đầu đến mất đi đã từ lâu rồi. Nội dung: Đặt vấn đề về xã hội luân lí ở nước ta.

– Phần 2: Tiếp theo đến không có là cũng vì thế. Nội dung: Sự thật về luân lí xã hội ở nước ta và so sánh với luân lí xã hội ở các nước ngoài.

– Phần 3: Đoạn còn lại. Nội dung: Lời kết luận và cũng là lời kêu gọi nhân dân ta phải có đoàn thể.

Chủ đề tư tưởng của đoạn trích:

– Vạch trần thực trạng đen tối của xã hội

– Đề cao tư tưởng đoàn thể vì sự tiến bộ, hướng về một ngày mai tươi sáng của đất nước.

Câu 2.

Cách vào đề của tác giả trong phần một của đoạn trích:

– Tác giả phủ định luôn Xã hội luân lí thật trong nước ta tuyệt nhiên không ai biết đến.

– Tiếp theo, tác giả lấy lí lẽ từ sách Nho: “Sửa nhà trị nước rồi mới yên thiên hạ”. Ngày nay những kẻ học ra làm quan cũng võ vẽ nhắc đến hai chữ đó nhưng chỉ làm trò cười cho kẻ thức giả đấy thôi. Cái chủ ý bình thiên hạ mất đi đã từ lâu rồi.

Tác giả nêu lên dẫn chứng rất xác thực. Đặc biệt, cách phủ nhận ngay từ đầu như vậy khiến người đọc tò mò và muốn biết xã hội luân lí thật là gì.

Câu 3.

Sự so sánh “bên Âu châu”, “bên Pháp” với “bên ta”:

Cái xã hội chủ nghĩa bên Âu châu rất thịnh hành như thế, đã phóng đại ra như thế, thế mà người bên ta thì điềm nhiên như kẻ ngủ không biết gì là gì. Tác giả nói lên nghĩa vụ của mỗi người trong nước. Ở Âu châu, khi họ bị đè nén, họ sẽ hợp nhau lại để khiếu nại, để chống cự, để đòi lại công bằng cho chính bản thân mình. Còn ở nước ta, moi người mặc kệ, không ai quan tâm đến ai, thậm chí thấy người khác gặp hoạn nạn, người ta cũng không hề quan tâm, giúp đỡ. Đó là sự vô tâm, vô tình giữa người với người, và cũng là sự vô trách nhiệm với chính bản thân mình trong xã hội.

– Dân ta không biết đoàn thể, bên Âu châu, tinh thần đoàn thể của họ rất mạnh.

– Bên Âu châu, họ làm quan anh minh, công bằng. Còn “bên ta”, vua quan ham mê danh lợi, người nhà vua quan cũng được hưởng lợi lây, tham ô, tham nhũng, còn nhân dân thì ngu và yếu thế, không biết tự đứng lên bảo vệ quyền lợi của mình.

Câu 4.

Nguyên ngân của tình trạng “dân không biết đoàn thể, không trọng công ích” trong đoạn sau của phần 2:

Bởi ba bốn trăm năm trở về đây, bọn học trò trong nước mắc ham quyền tước, ham bả vinh hoa của các triều vua mà sinh ra giả dối, nịnh hót, chỉ biết có vua mà chẳng biết có dân. Bọn ấy muốn giữ túi tham mình được đầy mãi, địa vị của mình được vững mãi, bèn kiếm cách pháp luật, phá tan tành đoàn thể của quốc dân.

– Khi vua quan tham ô được tiền của, xây dựng nhà cao cửa rộng, mua được nhiêu đất, được nhiều người khen, người nhà được hưởng lợi. Thấy vậy, càng nhiều người muốn được làm quan để hưởng vinh hoa phú quý.

– Còn nhân dân thì không có tính đoàn thể, không biết đứng lên đấu tranh cho công bằng và lẽ phải của mình.

Tác giả đả kích chế độ vua quan:

– Tác giả đã đả kích chế độ vua quan rất sâu sắc, sâu cay và đầy châm biếm. Họ làm quan vì danh lợi, vì được nhiều người quỳ lạy, tung hô.

– Tác giả cũng nói lên việc đút lót cho quan, việc dùng tiền để mua chức mua quyền để được ngồi ghế trên, được hống hách, được ăn trước chứ không phải làm quan vì dân.

Tất cả những điều trên đã tạo nên một xã hội không còn luân lí, sói mòn tư tưởng cách mạng, xã hội thối nát và đi xuống.

Câu 5.

Cách kết hợp yếu tố biểu cảm với yếu tố nghị luận trong đoạn trích:

– Tác giả đưa ra những dẫn chứng cụ thể về Xã hội luân lý ở nước ta so với các nước Âu châu, nước Pháp.

– Những lí lẽ tác giả đưa ra rất đúng với tình hình thực tế của xã hội Việt Nam đương thời: quan ham mê danh lợi, còn nhân dân kém hiểu biết, không có tinh thần đoàn thể. Nạn mua quan, mua chức diễn ra thường xuyên.

– Đứng trước những tệ nạn đó, tác giả tự thấy xót xa và phẫn nộ, ông lên án xã hội và khẩn thiết cảnh báo cũng như kêu gọi mọi người hãy có tinh thần đoàn kết, tinh thần tập thể để đứng lên bảo vệ quyền lợi, công bằng cho bản thân mình, hạn chế việc mua quan chức và ham mê danh lợi.

>>> XEM THÊM :

Loading...
Bài viết cùng chuyên mục